काठमाडौँ
भ्याटिकन सिटीको एक उच्चस्तरीय आयोगले क्याथोलिक महिलालाई डिकन बन्न दिने प्रस्तावलाई अस्वीकार गरेको छ। ७–१ को मतले गरिएको निर्णयअनुसार हालको ऐतिहासिक तथा धर्मशास्त्रीय अध्ययनले महिलालाई डिकनको भूमिकामा नियुक्त गर्ने सम्भावनालाई “बाहिर राख्छ” भनेर आयोगले आफ्नो प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेको छ। यद्यपि, आयोगले यस विषयमा थप अध्ययनका लागि सिफारिस गरेको छ।
डिकनहरू क्याथोलिक चर्चमा बप्तिस्मा दिने, विवाह साक्षी रहने, अन्त्येष्टि सञ्चालन गर्ने लगायतका सेवामा सहभागी हुन सक्छन्, तर मिस्सा भने पादरीले नै सञ्चालन गर्नुपर्छ। १९६० को दशकमा गरिएको सुधारपछि यो भूमिका विवाहित पुरुषहरूलाई स्थायी रूपमा समेत प्रदान गर्न मिल्ने पदका रूपमा पुनर्परिभाषित गरिएको थियो।
महिलालाई डिकन बनाउनुपर्ने विषयले दशकभरि १.४ अर्ब सदस्य भएको क्याथोलिक चर्चभित्र ठूलो बहस उत्पन्न गरेको छ। केही महिलाले आफूहरूलाई यस सेवामा बोलाइएको महसुस हुने बताएका छन्। दिवंगत पोप फ्रान्सिसले २०१६ मा विश्वभरका सिस्टर्स र नन्सहरूको मागपछि यस विषयमा अध्ययन गर्न दुईवटा आयोग गठन गरेका थिए। ती आयोगहरूको छलफल गोप्य राखिएको भए पनि हाल सार्वजनिक गरिएको यो प्रतिवेदन पहिलोपटक नतिजा सार्वजनिक भएको हो।
प्रतिवेदनमा महिलालाई डिकन नबनाउने निर्णयलाई केही महिला धर्मशास्त्री र सुधारवादी समूहहरूले आलोचना गरेका छन्। होफ्स्ट्रा विश्वविद्यालयकी विद्वान् फिलिस जाजानोले प्रतिवेदनले विषयलाई नकारात्मक कोणबाट प्रस्तुत गरेको आरोप लगाइन्। जर्मनीको “वी आर चर्च” र अमेरिकी विमेन्स अर्डिनेशन कन्फरेन्स जस्ता समूहहरूले पनि निर्णयलाई अस्वीकार्य र धर्मशास्त्रीय रूपमा कमजोर भनेका छन्।
फ्रान्सिसपछि मे महिनामा निर्वाचित पोप लियोले भने यस विषयमा कुनै सार्वजनिक टिप्पणी गरेका छैनन्। पोप जोन पॉल द्वितीयले १९९४ मा महिलालाई पादरी नबनाउने निर्णय पुनः पुष्टि गरे पनि महिलालाई डिकन बनाउने विषयलाई स्पष्ट रूपमा सम्बोधन गरेका थिएनन्। समर्थकहरूले चर्चको शुरुआती इतिहासमा महिलाले डिकनको रूपमा सेवा गरेको प्रमाण रहेको तथा प्रेरित सन्त पावलले फिबी नामकी महिलालाई ‘डिकन’ भनेर उल्लेख गरेको तर्क गर्छन्।