काठमाडौँ
अणन्द, भारतको एउटा सहर, "भारतको दूध राजधानी" भनेर चिनिन्छ। यो अमूल डेरी सहकारीको केन्द्र र भारतको श्वेत क्रान्तिको जन्मस्थल हो। सहरमा गुजरात को-अपरेटिभ मिल्क मार्केटिङ फेडरेशन लिमिटेड (अमूल), राष्ट्रिय डेरी विकास बोर्ड, र अन्य महत्वपूर्ण डेरी संस्थाहरूको मुख्यालय रहेका छन्।
अमूलको विकासमार्फत अणन्दले व्यापक ख्याति प्राप्त गरेको छ। यो सहकारीले भारतको डेरी उद्योगलाई रूपान्तरण गर्यो र लाखौं साना किसानहरूलाई संगठित गरेर उनीहरूको उत्पादन व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
भारतलाई विश्वकै सबैभन्दा ठूलो दूध उत्पादक राष्ट्रको रूपमा चिनिन्छ र यस सफलता कथाको ठूलो हिस्सा अणन्दमा सुरु भएका डेरी सहकारीहरूले खेलेको हो। यस कारणले गर्दा भारतलाई पनि प्रायः "दूध राजधानी" भनेर सम्बोधन गरिन्छ।
सहरले डेरी क्षेत्रमा आफ्नो महत्व अझ बलियो बनाएको छ। यहाँ अमूल र राष्ट्रिय डेरी विकास बोर्डका मुख्य कार्यालयहरू छन्, साथै भारतीय ग्रामीण व्यवस्थापन संस्थान र अणन्द कृषि विश्वविद्यालय पनि रहेका छन्, जसले डेरी र कृषि क्षेत्रको अनुसन्धान र व्यवस्थापनमा योगदान पुर्याउँछ।