काठमाडौँ
ब्रिटेनको सबैभन्दा धनी परिवारका मुखिया गोपीचन्द हिन्दुजा ८५ वर्षको उमेरमा निधन भएका छन्। ‘जीपी’ नामले परिचित हिन्दुजाले आफ्ना पिताको सानो वस्त्र र व्यापार व्यवसायलाई विस्तार गरी हिन्दुजा ग्रुपलाई विश्वव्यापी बहुराष्ट्रिय कम्पनीमा रूपान्तरण गरेका थिए। यो समूहले वित्त, तेल, सञ्चार, र मनोरञ्जनसहित ११ क्षेत्रहरूमा कारोबार गर्दै करिब २ लाख कर्मचारी रोजगारी दिएको छ। परिवारले एक वक्तव्यमा उनको निधनले ठूलो रिक्तता सिर्जना भएको बताउँदै, उनलाई “अद्भुत कामका लागि सधैं सम्झिने” जनाएका छन्।
हिन्दुजा परिवार हाल £३५.३ अर्ब पाउन्डको सम्पत्तिसहित सन्डे टाइम्स रिच लिस्ट मा पहिलो स्थानमा रहेको छ। सन् २०२४ मा फोर्ब्स ले पनि उनीहरूलाई भारतका १०० धनी व्यवसायीमध्ये ११औं स्थानमा राखेको थियो। गोपीचन्द हिन्दुजा चार भाइमध्ये दोस्रो ठूला थिए, जसले दशकौंसम्म सँगै व्यवसाय सञ्चालन गरे। उनीभन्दा जेठा श्रीचन्द हिन्दुजाको सन् २०२३ मा ८७ वर्षको उमेरमा निधन भएको थियो। अहिले समूहको नेतृत्व कसले लिने भन्ने स्पष्ट छैन, तर कान्छा अशोक हिन्दुजाले भारतका व्यापारहरू, जस्तै अशोक लेल्यान्ड ट्रक कम्पनी, सञ्चालन गर्दै आएका छन्।
हिन्दुजा समूह ४८ देशमा सञ्चालनमा रहेको छ र परिवारले लन्डनमा विशाल सम्पत्तिहरू पनि स्वामित्वमा राखेको छ। यसमा सेन्ट जेम्स पार्क नजिकका ठूला घरहरू र विन्स्टन चर्चिलको पुरानो वार अफिस भवन समेत पर्छ, जुन हालै पुनर्निर्माण गरी होटलका रूपमा सञ्चालनमा ल्याइएको छ। गोपीचन्द हिन्दुजा प्रायः सार्वजनिक जीवनबाट टाढा रहे पनि उनी २००१ को विवादास्पद ‘हिन्दुजा अफेयर’ मा संलग्न थिए, जहाँ उनका भाइ प्रकाशको नागरिकता सम्बन्धी पत्राचारका कारण तत्कालीन मन्त्री पिटर म्यान्डेलसनले राजीनामा दिएका थिए।
अन्ततः म्यान्डेलसन निर्दोष ठहरिए पनि यस घटनाले हिन्दुजा परिवारलाई व्यापक ध्यान केन्द्रित गराएको थियो। पछिल्ला वर्षमा, प्रकाश हिन्दुजा, उनकी श्रीमती र छोराछोरीलाई स्विट्जरल्यान्डको अदालतले घरेलु कामदारहरूको दुरुपयोग गरेको अभियोगमा जेल सजाय सुनाएको थियो। गोपीचन्द हिन्दुजाको निधनले भारत र बेलायतबीचको आर्थिक सम्बन्धमा योगदान पुर्याउने एक महत्वपूर्ण व्यक्तित्वको अन्त्य गरेको छ।