काठमाडौँ ।
आज, जुलाई ३०, विश्वभर अन्तर्राष्ट्रिय मानव बेचबिखन विरुद्धको दिवस मनाइँदैछ। यस वर्ष ‘मानव बेचबिखन संगठित अपराध हो – शोषण अन्त्य गर’ भन्ने नाराका साथ नेपालमा पनि विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी यो दिवस मनाइँदैछ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घको महासभाले सन् २०१३ मा एक उच्च स्तरीय बैठक मार्फत विश्वव्यापी कार्ययोजनाको मूल्याङ्कन गर्दै जुलाई ३० लाई मानव बेचबिखन विरुद्धको विश्व दिवसका रूपमा स्थापना गरेको थियो। यो दिवसले मानव बेचबिखन जस्तो जघन्य अपराधविरुद्ध विश्वव्यापी चेतना जगाउने र पीडितहरूको अधिकार संरक्षणका लागि ऐक्यबद्धता जनाउने उद्देश्य राखेको छ।
मानव बेचबिखन एक गम्भीर अपराध हो जसबाट संसारका हरेक देश कुनै न कुनै रूपमा प्रभावित बनेका छन्। गरिबी, अशिक्षा, बेरोजगारी र विभिन्न प्रलोभनमा पारेर मानिसहरूलाई शोषण गर्ने यो कार्यले गम्भीर मानवअधिकार उल्लङ्घन गर्दछ।
यसै सन्दर्भमा, नेपाल सरकारले मानव बेचबिखन नियन्त्रणका लागि कडा कानुनी व्यवस्था गरेको छ। सरकारले 'मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) ऐन, २०६४' र 'मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) नियमावली, २०६५' जारी गरी कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। यद्यपि, कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयन र पीडितलाई न्याय सुनिश्चित गर्न अझै पनि थुप्रै चुनौतीहरू रहेका छन्।
आजको दिनमा सरकारी तथा गैर-सरकारी संस्थाहरूले मानव बेचबिखनविरुद्ध सचेतना फैलाउन विभिन्न कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिरहेका छन्।