काठमाडौँ
मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्व तीव्र बन्दै जाँदा इरान, इजरायल, संयुक्त राज्य अमेरिका र क्षेत्रीय शक्तिहरूबीचको तनाव खतरनाक मोडमा पुगेको छ। पछिल्ला घटनाक्रमहरूले युद्ध थप विस्तार हुने संकेत देखाइरहेका छन् भने मानवीय क्षति, ऊर्जा संकट र कूटनीतिक टकराव एकसाथ बढिरहेका छन्।
इजरायलको उत्तरी सहर हाइफामा इरानले गरेको क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु भएको छ। सात तले आवासीय भवनमा सीधा प्रहार हुँदा भवन आंशिक रूपमा ढलेको छ भने भग्नावशेषमा हराइरहेका थप दुई जनाको खोजी भइरहेको इजरायली उद्धार सेवाले जनाएको छ। यसैबीच, इजरायलले पनि इरानको राजधानी तेहरानमा ‘शासन लक्षित’ आक्रमण गरेको पुष्टि गरेको छ। इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले तेहरानका विभिन्न क्षेत्रमा विस्फोट भएको र केही स्थानमा ग्यास आपूर्ति अवरुद्ध भएको जनाएका छन्।
इरानले नागरिक संरचनामाथि आक्रमण दोहोरिए अझ विनाशकारी जवाफी कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ। इरानी सैन्य पक्षले आगामी चरण अझ व्यापक हुने संकेत गरेको छ। यता अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः सञ्चालन नगरे कठोर कारबाही गर्ने चेतावनी दोहोर्याउँदै समयसीमा २४ घण्टा थप गरेका छन्।
द्वन्द्व खाडी क्षेत्रसम्म विस्तार भएको छ। कुवेत र संयुक्त अरब इमिरेट्सले आफ्नो हवाई सुरक्षाले मिसाइल र ड्रोन आक्रमणहरू विफल पारेको बताएका छन्। यसैबीच, लेबनानस्थित इरान समर्थित हिजबुल्लाह समूहले उत्तरी इजरायलतर्फ रकेट आक्रमण पुनः सुरु गरेपछि लेबनान पनि द्वन्द्वमा गहिरिँदै गएको छ।
लेबनानमा इजरायली आक्रमणका कारण ठूलो मानवीय क्षति भएको छ। आइतबार मात्र कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु भएको र दर्जनौँ घाइते भएका छन्। बेरुत, ऐन सादेह र दक्षिणी क्षेत्रमा भएका आक्रमणमा बालबालिकासहित सर्वसाधारणको ज्यान गएको लेबनानी स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।
युद्धको प्रभाव विश्व ऊर्जा बजारमा पनि स्पष्ट देखिएको छ। कच्चा तेलको मूल्य १० प्रतिशतभन्दा बढी बढेको छ भने आपूर्ति जोखिमका कारण विश्व अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना भएको छ। ओपेक प्लसले उत्पादन वृद्धि गर्ने निर्णय गरे पनि युद्धका कारण ऊर्जा संरचना प्रभावित भएको र आपूर्ति सहज हुन समय लाग्ने बताइएको छ।
सैन्य मोर्चामा अमेरिकाको सक्रियता पनि बढेको देखिएको छ। अमेरिकी पक्षले एफ–१५ लडाकू विमानका एक एयरम्यानलाई उद्धार गरिएको जनाएको छ। सो अभियानमा दर्जनौँ विमान संलग्न रहेको र एयरम्यान गम्भीर घाइते रहेको बताइएको छ। तर इरानले भने अमेरिकी कारबाही असफल भएको दाबी गर्दै आफ्ना सुरक्षाबलले प्रतिकार गरेको जनाएको छ।
यसै क्रममा इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले कासिम सुलेमानी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल क्षेत्रमा अमेरिका–इजरायलले संयुक्त हवाई आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्।
धार्मिक क्षेत्रमा पनि तनाव बढेको छ। पोप लियो चौधौँले आफ्नो इस्टर सन्देशमार्फत युद्ध रोक्न र शान्तिको बाटो अपनाउन अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई आग्रह गरेका छन्। यता, इजरायलले इस्टरका अवसरमा पूर्वी जेरुसेलमस्थित पवित्र सेपुल्चर चर्चमा प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाएपछि धार्मिक गतिविधि प्रभावित भएका छन्।