काठमाडौँ
सिमिटर-हर्न्ड ओरिक्स एक प्रकारको हिरण हो, जुन १९८० को दशकमा बाँझ वनबाट विलुप्त भइसकेको थियो। संरक्षणकर्मीहरूले यस प्रजातिलाई पिंजडामा प्रजनन गरेर पुन जीवित बनाउने प्रयास गरेका छन्। २०१२ मा मध्य चाडको ओवाडी रिमे-ओवाडी अचिम फौनेल रिजर्भमा यस प्रजाति पुनः परिचय गराउनका लागि अध्ययन र योजना सुरु भयो, किनभने यो क्षेत्र साहारा मरुभूमिको किनारमा बस्न सक्षम पर्यावरण हो।
ओरिक्सले साहाराको छेउछाउको कठोर परिस्थितिमा बाँच्न विकास गरेको छ। यसले लामो समय पानी बिना पनि जीवित रहन सक्छ र शरीरको तापक्रम ४६°C सम्म बढ्दा पनि पानीको हानी नगरी बाँच्न सक्छ। पिंजडामा प्रजनन कार्यक्रम मार्फत ओरिक्सको आनुवंशिक विविधता जोगाइएको छ, र वर्तमानमा ३,२९५ जनाको आबादी १८२ चिडियाखाना र संस्थाहरूमा फैलिएको छ।
संरक्षणकर्मीहरूले ओरिक्सलाई त्यस क्षेत्रका अतीतका आवासमा क्रमशः पुन: परिचय गराएका छन्। ट्युनिसिया, मोरक्को र अन्य केही देशमा ओरिक्सलाई सुरक्षित क्षेत्रमा छोडिएको छ। "सफ्ट रिलिज" विधि प्रयोग गरी प्रजातिलाई अस्थायी रूपमा पूरक खाना उपलब्ध गराएर जंगलमा अनुकूल बनाउने प्रक्रिया अपनाइएको छ।
ओरिक्सको पुन परिचयले साहाराको मरुभूमिमा जैविक विविधता र पारिस्थितिक सन्तुलन कायम गर्न मद्दत पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यसले स्थानीय समुदायलाई प्रजातिप्रति रुचि र संरक्षणमा सहयोग गर्न प्रेरित गरेको छ। यद्यपि वर्षा कम हुनु र सुख्खा मौसमले चुनौतीहरू उत्पन्न गरिरहेको छ।