काठमाडौँ
ब्राजिलले COP30 को अवसरमा १० नयाँ आदिवासी क्षेत्र घोषणा गरेको छ, जसले यी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने समुदायको संस्कृति र वातावरण संरक्षण गर्ने कानूनी अधिकार सुनिश्चित गर्दछ। यी क्षेत्रमध्ये केही अंश अमेजन वर्षावनमा पर्दछन्। यसअघि राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला द सिल्वाले गत वर्ष ११ क्षेत्रको आदिवासी अधिकार मान्यता दिएका थिए। नयाँ निर्णय राष्ट्रपति आदेशमार्फत औपचारिक बनाइनेछ।
युएनको वार्षिक जलवायु सम्मेलनमा हजारौं प्रदर्शनकारीहरू विरोध प्रदर्शनमा सहभागी भएका छन्, जसमा केही आदिवासी समूहका सदस्यहरू पनि थिए। प्रदर्शनकारीहरूले "हाम्रो जंगल बिक्रीका लागि होइन" लगायतका नारा लगाएका थिए। सुरक्षामा वृद्धि गरिएको छ र सम्मेलन स्थलमा अधिक सैनिक र प्रहरी तैनाथ छन्। धेरै आदिवासी समूहहरू सम्मेलनभित्र प्रवेशको लागि प्रमाणपत्र पाएका छैनन्।
अघिल्ला आदिवासी क्षेत्रको मान्यता लगाउने क्रममा खानी, काठ व्यवसाय र व्यापारिक कृषि नियन्त्रण गरिएको थियो, जसले वन विनाश रोक्न सहयोग पुर्याएको थियो। नयाँ संरक्षित क्षेत्र विस्तारले २०३० सम्म अतिरिक्त २०% वन विनाश रोक्न र २६% कार्बन उत्सर्जन घटाउन सक्ने अध्ययनले देखाएको छ। नयाँ क्षेत्रहरू हजारौं आदिवासीहरूले बसोबास गर्ने ठाउँमा फैलिएका छन्, जसमा मुरा, टुपिनम्बा, पटाक्सो, ग्वारानी-काइओवा, मुन्डुरुकु, पंकारा र ग्वारानी-म्ब्या आदिवासी समुदाय समावेश छन्।
ब्राजिलमा आदिवासी क्षेत्र हाल ११७.४ मिलियन हेक्टेयरमा फैलिएका छन्, जुन करिब कोलम्बियाको आकार जतिको हो र देशको करिब १३.८% भू–भाग ओगटेको छ। अमेजन वर्षावन वन विनाशको जोखिममा छ र यसको संरक्षणले वातावरणीय कार्बन नियन्त्रणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। COP30 मा विश्वभरका देशहरूले औद्योगिक युगपूर्वको तुलनामा तापक्रम १.५°C भित्र राख्ने र २°C भन्दा कम राख्ने उपायमा सहमति खोज्ने प्रयास गरिरहेका छन्।