काठमाडौँ
इजरायली मानवअधिकार संगठन ‘फिजिसियनस फर ह्युमन राइट्स इजरायल’ले गत दुई वर्षभन्दा कम समयमा इजरायली हिरासतमा कम्तीमा ९४ जना फिलिस्तीनी कैदीको मृत्यु भएको नयाँ प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ। ७ अक्टोबर २०२३ देखि ३१ अगस्ट २०२५ सम्मको अवधिमा यी मृत्युहरू भएको बताइन्छ, जुन यसअघि दस वर्षमा दर्ज भएको संख्याभन्दा धेरैगुणा बढी हो। प्रतिवेदनले यसलाई “व्यवस्थित हत्या र लुकाउने प्रयास” का रूपमा वर्णन गर्दै इजरायली नीतिनिर्माताहरूले युद्ध सुरु भएपछि लागू गरेको आधिकारिक नीति अन्तर्गत प्रणालीगत अत्याचार भएको दाबी गरेको छ।
फिजिसियनस फर ह्युमन राइट्स इजरायलले मृत्यु भएका ५२ जना सैनिक कारागारमा र ४२ जना इजरायल प्रिजन सर्भिस का नागरिक जेलहरूमा राखिएका कैदी रहेको जनाएको छ। प्रतिवेदनअनुसार भौतिक हिंसा, चिकित्सकीय बेवास्ता वा दुबै कारणले मृत्यु भएको हो। विशेषगरी राष्ट्रिय सुरक्षा मन्त्री इतामार बेन–ग्भिरको नीतिका कारण हिरासत स्थलहरू “यातना र दुव्र्यवहारका केन्द्र” मा परिमार्जित भएको आरोप लगाइएको छ। इजरायली अधिकारीहरूले भने सबै आरोप अस्वीकार गर्दै कैदिहरूलाई कानुनी प्रक्रियाअनुसार उचित स्वास्थ्य, सरसफाइ र बसोबास सुविधा उपलब्ध गराइने दाबी गरेका छन्।
सबैभन्दा धेरै २९ मृत्यु दक्षिण इजरायलको स्डे तेमान सैनिक कारागारमा भएको उल्लेख छ, जहाँ २०२४ मा एक फिलिस्तीनी कैदीमाथि गम्भीर दुव्र्यवहार भएको आरोपमा पाँच रिजर्भ सैनिकमाथि मुद्दा चलिरहेको छ। प्रतिवेदन अनुसार इजरायली अधिकारीहरूले धेरै घटनामा परिवारलाई कैदीको मृत्युबारे नबताउने, पोष्ट–मार्टममा रोक लगाउने तथा अनुसन्धानलाई दबाउने जस्ता कार्यबाट आपराधिक गतिविधि लुकाउने प्रयास गरेका छन्।
फिजिसियनस फर ह्युमन राइट्स इजरायलले “बलपूर्वक बेपत्ता पारेको नीति” पनि उजागर गरेको छ, जसअन्तर्गत हजारौं फिलिस्तीनीलाई बिना जानकारी परिवारबाट अलग्याई अज्ञात स्थानमा राखिएको बताइन्छ। यसले हिरासतमा रहेका मानिसहरूको वास्तविक अवस्थाबारे सत्य पत्ता लगाउन असम्भवजस्तै बनाएको छ। इजरायल प्रिजन सर्भिस र आईडीएफ दुबैले प्रतिवेदनका दाबीहरू अस्वीकार गर्दै आफूहरू अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार काम गर्ने, प्रत्येक मृत्युको जाँच गर्ने र आवश्यक परे कानुनी कारबाही गर्ने बताएको छ।