काठमाडौँ
चेस बक्सिङ एउटा अनौठो खेल हो जसले मानसिक र शारीरिक क्षमताको मिश्रण प्रस्तुत गर्छ। यसमा खेलाडीहरू बक्सिङ र चेसको पालै पालो राउन्ड खेल्छन्। एउटा सामान्य खेल ११ राउन्डको हुन्छ, जसमा छ राउन्ड चेस र पाँच राउन्ड बक्सिङको क्रम हुन्छ। खेलको विजेता चेकमेट वा नॉकआउटबाट निर्धारण हुन्छ। यस प्रकारको खेलले खेलाडीको दिमागी चातुर्यता मात्र होइन, शारीरिक सहनशीलता र रणनीतिमा पनि ध्यान दिन बाध्य पार्छ।
प्रत्येक चेस बक्सिङ खेलमा राउन्डको संरचना स्पष्ट रूपमा निर्धारण गरिएको छ। चेस राउन्डमा प्रत्येक खेलाडीको कुल समय नौ मिनेट हुन्छ र राउन्ड अवधि तीन मिनेटको हुन्छ। खेलाडीहरूले हेडफोन लगाएर वातावरणबाट ध्यान भंग नहोस भनेर ध्यान केन्द्रित गर्छन्। चेस राउन्डपछि एक मिनेटको छोटो विश्राम दिइन्छ, जसमा खेलाडीहरू आफ्नो उपकरण परिवर्तन गरेर बक्सिङ राउन्डको लागि तयार हुन्छन्। बक्सिङ राउन्ड पनि तीन मिनेटको हुन्छ र यसमा सामान्य अमेच्योर बक्सिङका नियमहरू लागू हुन्छन्।
खेलमा विजेता बन्नका लागि विभिन्न तरिकाहरू छन्। चेस राउन्डमा चेकमेटले खेल जित्न सकिन्छ भने बक्सिङ राउन्डमा नॉकआउट वा टेक्निकल नॉकआउटबाट जीत सुनिश्चित गर्न सकिन्छ। यदि कुनै खेलाडीले चेसको कुल नौ मिनेट समय सीमा पार गर्छ भने समय उल्लङ्घनका आधारमा खेल हार्न सक्छ। त्यसैगरी, खेलाडीले चेस वा बक्सिङ राउन्डमा हार वा आत्मसमर्पण गर्ने निर्णय गरेमा पनि विपक्षी विजेता हुन्छ। चेस राउन्ड ड्र भएमा बक्सिङ अंकको आधारमा विजेता निर्धारण गरिन्छ।
चेस बक्सिङको उत्पत्ति र विकास रोचक छ। यसको अवधारणा फ्रेन्च कलाकार एन्की बिलालको १९९२ को ग्राफिक नोभेलमा देखा परेको थियो। यो खेललाई प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा रूपान्तरण गरेको व्यक्ति डच कलाकार इपे रुबिङ हुन्, जसले २००३ मा एम्स्टर्डममा पहिलो खेलको आयोजना गरे। यस खेलको लोकप्रियता मुख्यतया युरोप र भारतमा बढेको छ।