काठमाडौँ
जाडो याममा स्वास्थ्यलाई सुदृढ राख्नका लागि शरीर तातो राख्नु, पौष्टिक आहार लिनु, नियमित रूपमा शारीरिक सक्रियता कायम गर्नु र स्वच्छता पालन गर्नु अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। शरीरलाई चिसोबाट जोगाउन तातो र न्यानो कपडा लगाउनु, टोपी, मोजा, पञ्जा र मफलर प्रयोग गर्नु सल्लाह दिइन्छ। घरभित्रको तापक्रम कम्तीमा १८ डिग्री सेल्सियस (६४°F) सम्म राख्नुपर्छ। यसैगरी, वार्षिक फ्लु खोप र कोभिड–१९ बुस्टर लगाएर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउनु पनि आवश्यक छ। पर्याप्त निद्रा लिनु पनि शरीरलाई सन्तुलित राख्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ, किनभने निद्राले रोगसँग लड्ने क्षमतालाई बलियो बनाउँछ।
मानसिक स्वास्थ्य पनि जाडो मौसममा उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। तनाव र चिन्ता बढेमा शरीर कमजोर हुने सम्भावना रहन्छ, त्यसैले ध्यान, योग वा अन्य आरामदायी अभ्यासमार्फत मनलाई शान्त राख्नु पर्छ। जाडोमा धेरै मानिसहरू “विन्टर ब्लुज” अर्थात् मौसमी उदासीको शिकार हुन्छन्, त्यसैले परिवार र मित्रहरूसँग सामाजिक सम्बन्ध कायम राख्नु, चाहे भर्चुअल माध्यमबाट नै किन नहोस्, मानसिक स्वास्थ्यका लागि उपयोगी हुन्छ। यसले सकारात्मक सोच र भावनात्मक स्थिरता कायम गर्न मद्दत पुर्याउँछ।
जाडो याममा आहारतर्फ विशेष ध्यान दिनु पर्छ। मौसमी फलफूल र सागसब्जी जस्तै सुन्तला, साग, गाजर, आलु आदिको सेवन गर्नाले शरीरमा आवश्यक भिटामिन र एन्टिअक्सिडेन्ट प्राप्त हुन्छन्। तात्तातो सूप, दलिया र झोलयुक्त भोजनले शरीरलाई ऊर्जा र तातोपन दिन्छ। यद्यपि चिसो मौसममा पनि शरीरमा पानीको कमी हुन सक्छ, त्यसैले पर्याप्त पानी, जडीबुटी चिया वा तातो पेय पिउनु आवश्यक छ। सूर्यको प्रकाश कम हुने भएकाले भिटामिन D को कमी हुनसक्छ, त्यसका लागि चिकित्सकको सल्लाह अनुसार पूरक लिन सकिन्छ।
शारीरिक सक्रियता र सरसफाइमा निरन्तरता राख्नाले पनि जाडोमा स्वस्थ रहन मद्दत गर्छ। मौसम धेरै चिसो भएमा घरभित्र नै व्यायाम गर्न सकिन्छ वा दैनिक कामकाजलाई नै शारीरिक क्रियाकलापको रूपमा लिन सकिन्छ। बाहिर जाने बेला राम्रोसँग न्यानो पहिरन लगाउनु र शरीर तातो राख्न वार्मअप गर्नु जरुरी छ। नियमित रूपमा हात धुनु, खोक्दा वा हाच्छ्युँ गर्दा मुख र नाक छोप्नु, र छालाको स्याहारका लागि तेलयुक्त मोइस्चराइजर प्रयोग गर्नुले संक्रमण र छालाको समस्या दुवैबाट बचाउँछ। यी सरल तर प्रभावकारी बानीहरूले जाडो यामलाई स्वस्थ र ऊर्जावान बनाउन सहयोग पुर्याउँछन्।