काठमाडौँ।
को वीरगञ्जस्थित जिल्ला कारागारमा १३ सयभन्दा बढी कैदीबन्दीको स्वास्थ्य सेवा एक जना स्वास्थ्यकर्मी (हेल्थ असिस्टेन्ट) को भरमा चलेको छ। कारागारमा चिकित्सकको दरबन्दी भए पनि वर्षौंदेखि पद रिक्त रहँदा यस्तो गम्भीर अवस्था सिर्जना भएको हो। हालै एक कैदीको मृत्यु भएपछि कारागारको यो संवेदनशील स्वास्थ्य समस्या बाहिर आएको छ।
गत मंगलबार कारागारमा रहेका वीरगञ्ज महानगरपालिका-२५ का राहुल साह तुरहाको व्यायाम गर्ने क्रममा स्वास्थ्यमा जटिलता देखिएपछि नारायणी अस्पतालमा उपचारको क्रममा मृत्यु भएको थियो। यही घटनाले कारागारमा नियमित स्वास्थ्य परीक्षणको अभाव र दरबन्दीअनुसार चिकित्सक नभएको विषयलाई सतहमा ल्याएको हो।
कारागारमा सातौँ वा आठौँ तहको एक जना मेडिकल अधिकृतको दरबन्दी छ, तर हाल एक जना हेल्थ असिस्टेन्टले मात्रै सम्पूर्ण स्वास्थ्य सेवा प्रवाह गरिरहेका छन्। जिल्ला कारागार प्रमुख खिमराज भुसालले दरबन्दीअनुसारको मेडिकल अधिकृतको व्यवस्था गर्न कारागार व्यवस्थापन विभागलाई पत्राचार गरिएको बताए।
हाल वीरगञ्ज कारागारमा स्वदेशी तथा विदेशी गरी कुल एक हजार ३१० जना थुनुवा र कैदी छन्। जसमा ५ जना महिला कैदी, ४२ जना महिला थुनुवा, दुई जना आश्रित बालिका र १९९ जना विदेशी नागरिक रहेका छन्।
कारागार ऐन, २०७९ अनुसार ५०० जनाभन्दा बढी बन्दी रहने कारागारमा तोकिएको शय्यासहितको अस्पताल र सोभन्दा कम बन्दी रहने कारागारमा स्वास्थ्य चौकीको व्यवस्था हुनुपर्ने प्रावधान छ। तर, १३ सयभन्दा बढी कैदीबन्दी रहेको वीरगञ्ज कारागारमा ऐनको यो व्यवस्था पूर्ण रूपमा उल्लङ्घन भएको छ। दरबन्दीअनुसारको चिकित्सकको अभावमा कारागारभित्र कुनै पनि बेला स्वास्थ्य आपत्काल आउन सक्ने जोखिम बढेको छ।