काठमाडौँ
जापानकी प्रधानमन्त्री सनेई तकाइची अक्टोबरमा देशकी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनेर इतिहास रचिन्। अब उनलाई अर्को चुनौती सामना गर्नुपर्ने छ: पुरुष मात्र प्रवेश गर्न पाउने सुमो कुस्ती रिंगमा प्रवेश गर्ने निर्णय। पुरुष प्रधानमन्त्रीहरूले प्रायः सुमो टूर्नामेन्टको विजेतालाई पुरस्कार दिन रिंगमा प्रवेश गर्ने गरेका छन्, तर महिला प्रवेशमा रोक लगाइएको छ।
सुमो रिंगमा महिलालाई प्रवेश नगर्नु पर्ने परम्परा जापानी समाजमा लैंगिक असमानता र धार्मिक विश्वाससँग जोडिएको छ। जापानमा केहि पवित्र पहाड, मन्दिर र उत्सवहरूमा महिलालाई प्रवेश गर्न रोक छ, जसको कारण मासिक धर्म र जन्मसँग सम्बन्धित “अशुद्धता” विश्वास हो। सुमोको उत्पत्ति जापानी शिन्टो धर्मसँग जोडिएको छ, जहाँ रिंगलाई विशेष माटोले बनाइन्छ र पुरुष मात्र प्रवेश गर्ने परम्परा रहँदै आएको छ।
इतिहासमा महिला पनि सुमोमा संलग्न भएका थिए, तर १९ औं शताब्दीपछि पुरुष प्रधान परम्परा बलियो भयो। १९७८ र १९९० मा केहि महिलाहरूले रिंगमा प्रवेश गर्न खोज्दा रोकियो। २०१८ मा सुमो रिंगमा महिलाले आपतकालीन स्वास्थ्य सहयोग गर्न खोज्दा पनि रोकियो र त्यसपछि विवाद भयो। सुमो संघले महिला प्रवेशको प्रतिबन्धलाई परम्परा र लोक विश्वाससँग जोडिएको बताउँदै आएको छ।
तकाइची महिला अधिकारकर्मी नभएकी हुन् र पारिवारिक र परम्परागत मूल्यहरूलाई समर्थन गर्छिन्। उनी रिंगमा प्रवेश गर्ने निर्णय गर्दा आफ्नो राजनीतिक छवि प्रभावित हुन सक्ने सम्भावना छ। हालसम्म उनले पुरस्कार वितरणमा रिंगमा प्रवेश गर्ने वा नगर्ने निर्णयबारे सार्वजनिक टिप्पणी गरेकी छैनन्, र सरकारी प्रवक्ताले उनले सुमोको परम्परा सम्मान गर्ने योजना बनाएको बताएका छन्।