काठमाडौँ
बेन सोपिटले इराकका युद्ध स्थलहरूमा रहेको ब्रिटिश र कमनवेल्थ सैनिकहरूको समाधिस्थलको अवस्था सुधार्न अभियान चलाउँदै आएका छन्। उनले आफ्नो हजुरबुबा गनर जोसेफ सोपिटलाई बास्रा वार सेमेट्रीमा सम्झँदै, वहाँको बलिदान सम्मान गर्न सानो सेवा गर्ने योजना बनाएका छन्। यस सेवा यूरोपका सावधानीपूर्वक राखिएका युद्ध स्मारक र समाधिस्थलसँग तुलना गर्दा निकै सानो र असंरक्षित देखिन्छ।
बास्रा वार सेमेट्रीमा करिब ३,००० सैनिकहरू दफन छन्, तर त्यहाँका अधिकांस समाधिस्थलहरू बिना औपचारिक चिह्न रहेका छन्। केही चर्चित व्यक्तिहरू, जस्तै भिक्टोरिया क्रस विजेता जर्ज व्हीलर र अभिनेत्री चार्लोट राम्पलिङको हजुरबुबा सापर ह्यारिस जोनसन राम्पलिङ पनि त्यहाँ दफन छन्। कमनवेल्थ वार ग्रेव कमिसनले धेरै समाधिस्थलहरू नष्ट वा मर्मत आवश्यक भएपछि त्यहाँका हेडस्टोनहरू हटाएको थियो र सुरक्षा कारणले १९९० दशकमा इराकबाट पछि हटेको थियो।
बेन सोपिटले पछिल्ला दुई हप्तामा इराकका प्रायः कमनवेल्थ वार ग्रेव कमिसन साइटहरू भ्रमण गर्दै मृतकहरूको सम्मान गर्दै ब्रिटेनको असफलता उजागर गरेका छन्। उनीहरूले बास्रा र मोसुलमा समाधिस्थलको अव्यवस्थित अवस्था देखेका छन्, जहाँ बालबालिकाले फुटबल खेलिरहेका छन् र फोहोर फाल्ने चलन छ। उनले कमनवेल्थ वार ग्रेव कमिसन लाई आलोचना गर्दै ब्रिटिश सैनिकहरू मात्र नभई भारतीय सैनिकहरूको स्मरणमा समानता ल्याउन आग्रह गरेका छन्।
कमनवेल्थ वार ग्रेव कमिसन ले इराकमा आफ्नो साइटहरू पुनर्स्थापना गर्न विस्तृत योजना बनाएको जनाएको छ र केही मर्मत कार्य पहिले नै सम्पन्न गरेको छ। तर सुरक्षा र क्षेत्रीय अवस्था हेरेर पूर्ण पुनर्स्थापनाको उपयुक्त समय निर्धारण गर्नुपर्ने बताइएको छ। बेन सोपिटका लागि यो अभियान व्यक्तिगत महत्वको छ, किनभने वहाँ आफ्नो हजुरबुबाको समाधिस्थल हेर्न आफ्नो पितासँग जान चाहन्थे, तर पिता बितिसकेका छन्। उनले भनेका छन् कि आफ्नो जीवनमा सबै मृतकहरूलाई उचित सम्मान दिलाउन सबै प्रयास गर्नेछ।