सजिलो पत्रिका
२०८२ कात्तिक ०६, बिहिबार १०:४३
नेपालको दोस्रो ठूलो चाड तिहारको अन्तिम दिन, भाइ टीका, आज हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ। यस दिन दिदीबहिनीहरूले दाजुभाइलाई सप्तरङ्गी टीका लगाएर दीर्घायु, समृद्धि र सुखको कामना गर्छन्। सप्तरङ्गी टीका, जसमा रातो, नीलो, पहेँलो, हरियो, सेतो, सुन्तला र बैजनी गरी सात रङहरू प्रयोग गरिन्छ, नेपालको हिन्दु संस्कृतिमा शास्त्रीय गहिराइ र सांस्कृतिक जीवन्तता बोकेको प्रतीक हो।
पौराणिक र आध्यात्मिक महत्व:
सप्तरङ्गी टीकाको शास्त्रीय महत्व यम (मृत्युका देवता) र उनकी बहिनी यमुनाको पौराणिक कथासँग गाँसिएको छ। यमुनाले यमलाई टीका लगाएर उनको दीर्घायु र सुरक्षाको कामना गरेकी थिइन्। यो कथाले दाजुभाइ–दिदीबहिनीको पवित्र सम्बन्धलाई उजागर गर्दछ। हिन्दु दर्शनमा सात चक्र (मूलाधार, स्वाधिष्ठान, मणिपुर, अनाहत, विशुद्ध, आज्ञा र सहस्रार) सँग जोडिएका यी रङहरूले मानव शरीरको आध्यात्मिक ऊर्जालाई सन्तुलित र सशक्त बनाउने विश्वास गरिन्छ। रातोले शक्ति, पहेँलोले समृद्धि र नीलोले शान्तिको प्रतीक मानिन्छ।
प्रकृति र इन्द्रेणीको प्रतीक:
सप्तरङ्गी टीका प्रकृतिको सौन्दर्य र इन्द्रेणीको सात रङहरूसँग जोडिन्छ, जसले ब्रह्माण्डको सन्तुलन र जीवनको समग्रतालाई प्रतिनिधित्व गर्छ। यी रङहरूको प्रयोगले दाजुभाइको जीवनमा सुख, समृद्धि र सौहार्दको कामना गरिन्छ।
सांस्कृतिक जीवन्तता र आधुनिकता:
शास्त्रीय रूपमा भाइटीकामा अक्षता, चन्दन र रातो वा सेतो रङको प्रयोग प्रचलित थियो। तर समयसँगै सप्तरङ्गी टीकाको चलनले नेपाली समाजमा रंगीन सांस्कृतिक पहिचान स्थापित गरेको छ। यसले तिहारलाई थप आकर्षक र समावेशी बनाएको छ, परम्परागत मूल्य र आधुनिकताबीच सन्तुलन कायम गर्दै।
सप्तरङ्गी टीकाले दिदीबहिनी र दाजुभाइबीचको प्रेम, विश्वास र एकताको प्रतीकको रूपमा काम गर्छ। यो आदान–प्रदानले पारिवारिक बन्धनलाई बलियो बनाउनुका साथै सामाजिक सद्भाव र एकताको सन्देश प्रवाह गर्छ।
नेपालका विभिन्न समुदायमा सप्तरङ्गी टीकाको प्रयोग र महत्व फरक–फरक छ। नेवार समुदायमा भाइटीकालाई “किजा पूजा” भनिन्छ, जहाँ विशेष रीतिरिवाज र परम्पराहरू पालना गरिन्छ। यो क्षेत्रीय विविधताले नेपालको सांस्कृतिक समृद्धिलाई उजागर गर्छ र तिहारलाई सबै समुदायको साझा उत्सव बनाउँछ।
सप्तरङ्गी टीका तिहारको भाइटीकाको एक अभिन्न र आकर्षक पक्ष हो, जसले नेपाली समाजमा प्रेम, एकता र सांस्कृतिक समृद्धिको सन्देश फैलाउँछ।
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
कुल मतदान: 0
काठमाडौं । देशभर मनसुन वायुको प्रभाव कायम रहँदा आगामी दुई दिन केही प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रमा भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ ।महाशाखाका अनुसार हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा पश्चिममा सरदर स्थानभन्दा केही माथि र पूर्वमा नेपालको तराई
Loading brands...
